Portugees een officiële taal op Oost-Timor?

Zo net voor de eeuwwisseling kwam het landje plotseling op de internationale kaart: Oost Timor verklaarde zich na een referendum onafhankelijk van Indonesië. Pas in 2002 kon Oost Timor officieel haar onafhankelijkheid vieren en koos het de naam Timor Leste; een Portugese naam. Maar in hoeverre is het land daadwerkelijk Portugeestalig?

De Portugese wortels van het landje liggen in de koloniale geschiedenis. Al in de 16de eeuw stichtten Portugezen er handelsposten, en in de loop van de eeuwen daarna werd het Portugees steeds dominanter, onder andere door missie-werk, en omdat het bestuur Portugeestalig was. Overigens toonde de Portugese kolonisatie zich in Oost Timor, evenals in Afrika, zich bijzonder volhardend. Zelfs nadat Oost Timor in de Tweede Wereldoorlog door Japan was bezet, claimde Portugal het na de oorlog rustig terug, ondanks de onafhankelijkheid van Indonesië in 1948. Pas na de Anjerrevolutie van 1974 in Portugal claimde Oost Timor succesvol haar onafhankelijkheid, om kort daarna door Indonesië hardhandig te worden ingelijfd.
Enfin, uiteindelijk was het zover: in 2002 werd Oost Timor een zelfstandig landje, qua oppervlakte ongeveer 3/4 van Nederland, qua ontwikkeling 134ste op de UNDP ontwikkelingsindex. Ik ging er min of meer vanzelfsprekend vanuit dat er daarmee een officieel, Portugeestalig land in Azië gevestigd was. Dan lees ik iets interessants. Ik was er van uitgegaan dat het Portugees altijd al de officiële taal was van Oost Timor, maar blijkbaar is dat pas in 2002 gebeurd, naast een taal genaamd Tetun. Misschien niet zo vreemd als je er bedenkt dat de laatste 'kolonisator' Indonesië was, en die een officiële taal kennen, namelijk het Bahasa Indonesia. Maar goed, je hebt al snel een beeld van een exotisch eiland dat, net als grote broers Brazilië, of Portugal, geheel portugees is. Nu lees ik een blog van een Braziliaanse wetenschapper dat dat niet het geval is. Volgens hem worden er wel zo'n 27 inheemse talen gesproken, maar kan volgens onderzoek van de UN 70% van de mensen geen woord Portugees lezen! Dit ondanks het lidmaatschap van de Comunidade dos Países da Língua Portuguesa (CPLP) sinds 2002. Overigens denken de Oosttimorezen er niet aan om vanwege deze reden het Portugees als officiële taal in de ban te doen. Naast alle inheemse talen die werkelijk nergens anders ter wereld worden gesproken, en de praktische problemen die de introductie van het Engels als Lingua Franca met zich mee zou brengen, is dat misschien maar verstandig ook. Alleen zo maakt het land zich verstaanbaar met de rest van de wereld. Als iemand tips heeft wat Oosttimorese literatuur, bijvoorbeeld, betreft; laat van je horen!